The sound of planets colliding on dark nights in distant galaxies.

Halverwege 1998 begin ik e-mails te ontvangen die ik in eerste instantie niet direct kan plaatsen. In die tijd kregen we nog niet zoveel mails per dag. Eigenlijk was iedere mail in die tijd interessant. Zelfs de spam, die er toen ook al was, was interessant. Maar deze mails waren geen spam. Ik bleek te zijn toegevoegd aan een mailinglist. Ik kan met niet herinneren of ik toen al wist wat een mailinglist was. Misschien was dit wel de eerste mailinglist waar ik aan werd toegevoegd. Dat weet ik niet meer. Ik weet wel dat de mails mijn aandacht trokken.

In die tijd kreeg ik nog niet zoveel mails. Eigenlijk was iedere mail in die tijd interessant. Zelfs de spam, die er toen ook al was, was interessant. Maar deze mails waren geen spam. Ik bleek te zijn toegevoegd aan de mailinglist 42. Dit was een mailinglist die was opgezet door een aantal geëngageerde vrouwen in Graz, een beetje naar het voorbeeld van de Faces-mailinglist, maar dan anders. De bedoeling van de 42-mailing-list was vooral dat vrouwen elkaar vragen konden stellen over techniek. De ervaring van veel vrouwen was in die tijd toch best vaak dat als je mannen om uitleg vroeg je je als antwoord iets kreeg in de zin van “RTFM” of “snap je dat niet, dat is toch  makkelijk”, in plaats van dat iemand de tijd neemt om antwoord te geven op je vraag en je gewoon rustig, stap voor stap te laten zien wat je wilt leren. Deze mailinglist was bedoeld zodat vrouwen elkaar konden vragen om uitleg. Er zaten vrouwen op de mailinglist vanuit allerlei verschillende achtergrond. Sommigen waren goed met video editen, anderen met geluid en sommigen waren goed met schrijven van subsidieaanvragen, ook handig! We stelden elkaar vragen over hoe je een geluidskaart in je computer installeert of hoe je real-audio aan de gang krijgt, met welke instellingen je het beste een video exporteert vanuit Premiere, enz. enz.

Wat we allemaal gemeenschappelijk hadden, was dat we allemaal een affiniteit met kunst hadden. We waren eigenlijk veel meer een groep kunstenaars dan een groep technische vrouwen, maar dat beseften we op dat moment denk ik zelf nog niet helemaal.

Zoals dat in die tijd gebruikelijk was, hadden we allemaal hele korte nicknames, die we online gebruikten. Ik weet niet zo goed waar dat vandaan kwam, maar online gebruikte iedereen een soort afkorting van zijn of haar naam. Ik was cym, die naam was een paar jaar eerder al ontstaan. Ik schreef mijn naam in die tijd altijd met kleine letters. Verder bestond de groep uit reni, jogi, clôd, sol, eva, moni, kata en margit, die niet echt een kortere naam had, maar gewoon margit heette. Goed, eva was ook gewoon eva en dat gold eigenlijk ook voor reni en jogi en clôd, maar het kwam goed uit dat het allemaal van die korte namen waren. Verder hadden we nog Borut en Andrea bij de groep, Andrea die online ea* heette.

Op de mailinglist waren nog meer members, maar dit waren degenen die op een gegeven moment de harde kern gingen vormen. Vesna en Cecile waren er ook bij. Ik moet de archieven bekijken om alle namen hier goed te vermelden.

En om de een of andere reden schreven we in die tijd onze namen graag in kleine letters.

We gebruikten de mailinglist inderdaad in het begin om elkaar te helpen bij technische vragen, maar de mailinglist begon een eigen leven te leiden toen Reni halverwege 1998 een mail doorstuurde over een wedstrijd in Linz.

Ze was iets tegengekomen, een wedstrijd, om een muziekvideo te maken van 5 minuten die “de nieuwe tijd” liet zien. Een muziek waarin de huidige tijd werd weergegeven, of die geïnspireerd was door de huidige tijd. Reni opperde het idee om samen, online, met de leden van de mailinglist, een video te maken. En iedereen was meteen enthousiast.

Een groot deel van de mensen op de mailinglist kende elkaar. Ze hadden elkaar ontmoet tijdens de bijeenkomst van de Faces-mailinglist in Graz, of ze kenden elkaar omdat ze in Graz woonden. Ik was, denk ik, een van de weinigen op de lijst die niemand van de anderen ooit eerder in het echt gezien had. Ik kende iedereen alleen maar van de mailinglist. Ik wilde graag meedoen. Ik zou de mails terug moeten lezen om te kijken hoe het destijds allemaal precies gegaan is. Alle archieven zijn er nog, dus die kan ik zeker eens gaan uitdiepen.

We werkten het plan uit: we zouden online samenkomen en via real-audio geluid naar elkaar streamen. Tegelijkertijd zouden we onszelf op de verschillende locaties filmen en daar later samen een video van maken. In die tijd was online video streamen nog heel ver weg, maar audio streamen kon wel en werd ook veel gedaan. Bijna allemaal werkten we ook bij lokale radiostations en was audio streamen en radio maken iets wat we vaker deden en waar we vertrouwd mee waren. Er was nog niet zoiets als Zoom, waar je elkaar live kon zien. We waren met elkaar verbonden via IRC, de Internet Relay Chat, waar het eigenlijk ook allemaal mee begon. En we streamden om de beurt onze geluidsbestanden naar elkaar. Wat interessant was, was dat we reageerden op elkaars geluidsbestanden. Iemand streamde een geluid en de ander nam dat op en deed daar wat mee, of werd erdoor geïnspireerd en streamde op haar beurt weer iets wat daar op aansloot. Het werd een avond waarop we allemaal naar elkaar geluid aan het streamen waren, rondom een thema dat we van te voren hadden afgesproken. En die geluiden namen we weer op om daar later één geluidstrack van de maken.

Clôd was de recycling-mode-specialist. Nog altijd heeft zij haar eigen kledinglabel in Wenen met geweldige upcycling-mode-ontwerpen. Voor ons video-project stelde zij voor om schorten te naaien uit oude 5,25” floppies, die grote, buigzame floppies. Die waren toen al verouderd en daar waren er stapels van te krijgen die niemand eigenlijk meer echt gebruikte. Zij naaide ze aan elkaar en maakte voor iedere locatie een paar schorten. De schorten stuurde ze per post naar de verschillende steden. Tijdens de opnames waren we over vier Europese steden verdeeld. Kata en Borut zaten bij Radio Student in Ljubljana, Moni zat in Berlijn, bij iflugs op de universiteit. Reni, Jogi, Clôd en Sol zaten in Graz bij Radio Helsinki en ik zat in Amsterdam. Radio 100 bestond toen nog, maar ik zat gewoon thuis in mijn woning in Amsterdam, van waaruit ik ook kon streamen.

Mijn specialiteit in die tijd was het maken van 3D-animaties. Dat deed ik graag en veel. Ik gebruikte in die tijd Strata Studio Pro, waar ik heel handig mee was. Geïnspireerd door de geluiden die de anderen stuurden, maakte ik verschillende 3D-animaties die aansloten op het thema van de video.

Wat ons die avond eigenlijk het meeste met elkaar verbond, was het feit dat het buiten volle maan was. Bij ons allemaal was het buiten volle maan, in Ljubljana, Graz, Berlijn en Amsterdam. Ik vind dat nog altijd een mooi gegeven. Dat je dan online verbonden bent en dan allemaal uit het raam kijkt en allemaal dezelfde volle maan ziet.

Een maand later reisden we naar Ljubljana. We hadden afgesproken om de film te gaan editen in Ljudmila in Ljubljana. Ik vloog met het vliegtuig naar Wenen en nam vanaf daar de trein naar Ljubljana. Geen idee waarom ik voor die route koos. Ik kwam aan het eind van de middag of begin van de avond aan in Ljubljana. Clôd en Sol kwamen samen met de trein uit Graz. Kata kwam me ophalen op het station. Ik weet niet meer precies hoe het ging. Kata herkende mij direct op het station van een foto die ze van mij had gezien.

Deze foto:

Het was de foto helemaal onderaan op deze pagina: http://www.cym.space/work/amsterdam/27101998.php
(Toen nog op dit adres: https://www.cym.net/amsterdam/27101998.php – maar die pagina doet het nu even niet, verkeerde php-versie…)

Clôd en Sol kwamen samen met de trein uit Graz, als ik het me goed herinner. Reni en Jogi kwamen denk ik met de auto. Precies weet ik het niet meer. Wat ik nog wel weet is dat we meteen door Kata werden meegenomen naar een performance in Kapelica. Ik zal de performance hier niet beschrijven. Het was op zijn zachts gezegd “unusual”.

We werkten een hele week in Ljudmila. Clôd en Sol sneden al het geluidsmateriaal aan elkaar en maakten er een hele mooie soundtrack van. Kata mixte het beeldmateriaal bij elkaar in Premiere. Ik zat ernaast en keek mee en maakte ter plekke nog wat extra 3D-animaties erbij.

Ik had bij de opnames geen schort gekregen. “Aprons” noemden wij ze consequent. Er was geen Apron naar Amsterdam opgestuurd. Maar Clôd had wel foto’s van de Aprons naar de mailinglist gestuurd. Ik gebruikte die foto’s om in Strata Studio Pro een 3D-poppetje te maken dat deze Apron aan heeft. En die foto zit weer in de video verwerkt. Alleen is het niet gelukt om de achtergrond van die foto transparant te maken. Iets wat iedereen jaren later nog altijd heel jammer vindt… Het moment dat die 3D-gemaakte Apron door het beeld vliegt, dat had zonder zwarte achtergrond moeten zijn.

Ik vond het zelf al lang leuk dat die virtuele Apron ook in de video zit. Ik weet niet meer hoe ingewikkeld het in die tijd was om een achtergrond transparant te maken. Een object vrijstellen en de achtergrond transparant maken kostte vooral veel tijd. Veel van het andere materiaal in de video is op half transparant gezet, waardoor de lagen over elkaar heen liggen in de video. Dat kostte vooral heel veel tijd om te renderen. Het exporteren van de video duurde iedere keer uren. En als we dan de video terugkeken en er bleek nog iets in te zitten waar we niet tevreden over waren, moesten we weer uren wachten op de nieuwe export, nadat we de video hadden aangepast. Ik kan me herinneren dat vooral de laatste twee dagen het heel veel wachten was op steeds een nieuwe versie. Vijf minuten video renderen en exporten duurde uren…

In dezelfde ruimte zat Vuk Ćosić met een paar vrienden. Zij hadden de grootste lol met het maken van hun ASCII-video’s. Bij hen leek het helemaal niet zo lang te duren om een video te maken. Ze vertaalden een of andere grappige muziekvideo naar hun ASCII-model en gingen vervolgens samen die video in gegenereerde groene ASCII tekens kijken waarbij ze de grootste lol hadden, met waarschijnlijk ook wat te roken en te drinken daarbij, terwijl wij aan de andere kant van dezelfde ruimte nachtenlang doorwerkten om onze video helemaal goed te krijgen.

Uiteindelijk is Vuk wereldberoemd geworden met zijn ASCII-video’s. Jaren later kwam ik hem ’s avonds tegen in een snackbar tegenover Galerie Škuc in Ljubljana na afloop van een evenement in Škuc. Ik vertelde hem over die week toen in Ljudmila en vroeg hem of hij zich dat nog kon herinneren. O ja, dat wist hij nog wel, vertelde hij. Zij hadden ons ook zien zitten. Hij vond toen al dat wij veel te serieus werkten aan ons project. Het was helemaal niet nodig om zoveel uren tijd in één video te steken. “Art should be fun”, voegde hij eraan toe. Daarna bestelden we samen patat in de snackbar tegenover Škuc.

Onze video werd uiteindelijk 6 minuten lang. We hoopten maar dat ze dat bij de jury in Linz niet erg zouden vinden. En natuurlijk waren we precies 1 dag, of misschien ook 1 uur te laat, na de deadline, met inleveren. Dat was vast wel erg. In ieder geval wonnen we niets. Ik weet eigenlijk ook niet of we ooit een reactie gekregen hebben van die wedstrijdorganisatie in Linz. Ik weet sowieso tot op de dag van vandaag niet aan welke wedstrijd we eigenlijk meededen. Maar dat maakt niet uit, want de 42-video was het begin van mijn internationale carrière als internetartiest, als net-artist of net.artist zoals we dat toen schreven. De 42-video, zoals we die later zijn gaan noemen, was het begin van alle internationale projecten die ik in de jaren daarna ben gaan doen. En voor ons allemaal, iedereen die aan de video heeft meegewerkt, is de “42-video” nog altijd een hele speciale herinnering.